Pręt stalowy to podstawowy półfabrykat do produkcji wałów, osi, śrub, trzpieni, zbrojeń budowlanych i narzędzi. W zależności od przekroju i gatunku stali dzieli się na kilka rodzin handlowych, z których każda ma własne zastosowanie. Poniżej przegląd prętów dostępnych w magazynie Hurtstali w Katowicach.
Pręty okrągłe gładkie
Pręt okrągły gładki to najbardziej uniwersalny kształt — wykorzystywany do produkcji wałów, osi, trzpieni, tulei, śrub. W magazynie prowadzimy średnice od 8 do 300 mm, w następujących stopniach podziałki:
| Zakres średnic | Skok | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|
| ⌀ 8–30 mm | co 2 mm | Trzpienie, sworznie, wałki małych przekładni, zaciski |
| ⌀ 30–100 mm | co 5 mm | Wałki maszyn, osie, śruby hutnicze |
| ⌀ 100–200 mm | co 10 mm | Wały ciężkie, trzpienie pras |
| ⌀ 200–300 mm | co 20 mm | Wały korbowe, elementy kuźnicze |
Standardowa długość handlowa to 6 m. Cięcie na wymiar realizujemy piłą taśmową z tolerancją ±2 mm, a dla elementów precyzyjnych piłą tarczową z tolerancją ±0,5 mm. Dla zamówień seryjnych oferujemy również ciecie pod kątem (ukosy) i fazowanie końców.
Pręty kwadratowe i płaskowniki
Pręt kwadratowy (bok × bok) i płaskownik (szerokość × grubość) to kształty używane do produkcji okuć, zawiasów, dźwigni, zaciosów, ram drobnych maszyn. Wymiary magazynowe:
- Pręty kwadratowe — od 8×8 mm do 100×100 mm, w skoku co 2 mm dla mniejszych i co 10 mm dla większych
- Płaskowniki — najczęściej grubości 3, 4, 5, 6, 8, 10, 12, 15, 20 mm, szerokości od 10 do 200 mm
- Pręty sześciokątne — HEX od ⌀ 10 do ⌀ 60 mm, używane do produkcji śrub i nakrętek
Pręty żebrowane — zbrojeniowe
Pręty żebrowane (oznaczenie BSt500S w normie niemieckiej lub B500SP w polskiej) to stal zbrojeniowa używana wyłącznie do żelbetu. Charakterystyczne żebra na powierzchni zapewniają przyczepność do betonu. Średnice handlowe: 6, 8, 10, 12, 14, 16, 20, 25, 32 mm. Długości: pręty pojedyncze 12 m lub w kręgach coilowych.
Pręty żebrowane nie nadają się do obróbki mechanicznej (toczenie, spawanie konstrukcyjne) — ich właściwości mechaniczne są optymalizowane wyłącznie pod przyczepność i wytrzymałość na rozciąganie w betonie. Dla wszystkich elementów maszynowych używaj prętów gładkich.
Pręty nierdzewne
Stal nierdzewna w postaci prętów jest standardem w przemyśle spożywczym, chemicznym, farmacji i architekturze. Prowadzimy trzy główne gatunki:
| Gatunek | AISI | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|
| 1.4301 | AISI 304 | Wały pomp spożywczych, balustrady, słupki dekoracyjne |
| 1.4404 | AISI 316L | Przemysł chemiczny, wały w środowisku korozyjnym, farmacja |
| 1.4571 | AISI 316Ti | Wymienniki ciepła, rurociągi parowe wysokotemperaturowe |
Średnice prętów nierdzewnych: od ⌀ 6 mm do ⌀ 200 mm. Standardowa długość 6 m. Szczegóły o gatunkach i właściwościach chemicznych znajdziesz na stronie Stal nierdzewna.
Pręty stopowe do ulepszania cieplnego
Dla elementów o wysokich wymaganiach wytrzymałościowych — wałów korbowych, osi samochodowych, trzpieni prasy — używamy stali stopowej ulepszanej cieplnie. Najpopularniejsze gatunki:
- 42CrMo4 (1.7225) — klasyka wałów korbowych. Po ulepszeniu cieplnym Rm 1 000–1 200 MPa. Dobra hartowność w przekrojach do 150 mm.
- 34CrNiMo6 — do elementów szczególnie obciążonych zmęczeniowo. Drożej niż 42CrMo4, ale wyższa wytrzymałość zmęczeniowa dzięki niklowi.
- C45 — stal niskostopowa węglowa. Po ulepszeniu cieplnym Rm 650–800 MPa. Tańsza od 42CrMo4, wystarczająca do większości wałów średnich.
- 16MnCr5 — do nawęglania. Element po obróbce cieplnej ma twardą warstwę wierzchnią i ciągliwy rdzeń — idealne dla kół zębatych i tulei.
Stan magazynu prętów Hurtstali
Na bieżąco utrzymujemy zapas 1 340 ton prętów — przekłada się to na dostępność „od ręki” dla większości typowych zamówień. Rozkład magazynowy:
- Pręty gładkie S235JR/S355J2: 580 t
- Pręty żebrowane BSt500S: 420 t
- Pręty nierdzewne 1.4301/1.4404: 180 t
- Pręty stopowe 42CrMo4/C45: 140 t
- Pręty specjalne (HEX, kwadratowe, 16MnCr5): 20 t
Atest i cięcie na wymiar
Do każdej dostarczonej tony prętów załączamy atest hutniczy 3.1 wg EN 10204. Dokument jest obowiązkowy dla elementów konstrukcyjnych spawanych klasy EXC2+, wałów pracujących pod ciśnieniem i wszystkich zamówień dla biur projektowych. Cięcie prętów na wymiar to standardowa usługa — szczegóły technologii na stronie Usługi. Masę konkretnego pręta łatwo policzysz w kalkulatorze wagi stali.
Jaki pręt na wał?
Do wałów pracujących pod zmiennym obciążeniem zmęczeniowym stosuje się pręty okrągłe ze stali ulepszanej cieplnie: 42CrMo4 (standard), 34CrNiMo6 (wyższe wymagania), C45 (wały lekkie). Średnica zależy od obciążenia — dla wału z obciążeniem 100 kNm potrzeba typowo ⌀ 60–80 mm z 42CrMo4 po ulepszeniu cieplnym.
Czy pręt żebrowany można spawać?
Teoretycznie tak, praktycznie nie warto. Normy żelbetu (np. Eurokod 2, PN-EN 1992) zakładają, że pręty zbrojeniowe są łączone wyłącznie przez zakładkę w betonie. Spawanie prętów BSt500S powoduje kruchość strefy przegrzanej — spoina może pęknąć pod obciążeniem zmęczeniowym. Wyjątkowo spawa się pręty gatunku BSt500WR (spawalnego), ale nawet wtedy wymaga WPS/PQR.
Ile kosztuje pręt stalowy za kilogram?
Cena prętów S235JR w 2025 roku: 3,90–5,00 zł/kg netto. Pręty żebrowane BSt500S: 3,50–4,50 zł/kg. Pręty nierdzewne 1.4301: 18–22 zł/kg. Pręty 42CrMo4: 8–12 zł/kg. Dokładna cena zależy od wolumenu i aktualnej sytuacji na rynku (ceny stali zmieniają się miesięcznie).
Pręt gładki czy żebrowany do fundamentu?
Zawsze żebrowany (BSt500S lub B500SP). Pręty gładkie nie mają wymaganej przyczepności do betonu — normy żelbetu od lat 80. dopuszczają prawie wyłącznie pręty z żebrami. Wyjątki: pręty dystansowe, hakowe, kotwiące w szczególnych miejscach — tam gdzie przyczepność nie jest krytyczna.